Mbivendosja e pronës në ASHK: Kur ligji kërkon verifikim, jo refuzim

Mbivendosja e pronës në ASHK: Kur ligji kërkon verifikim, jo refuzim

Regjistrimi i pronës pranë Agjencisë Shtetërore të Kadastrës (ASHK) duhet të garantojë sigurinë juridike të pronarëve dhe jo të krijojë pengesa administrative të pajustifikuara. Megjithatë, një nga problematikat më të shpeshta me të cilat përballen qytetarët është konstatimi i një mbivendosjeje në hartën kadastrale, situatë që shpesh shoqërohet me refuzimin ose pezullimin e procedurës së regjistrimit.

Në praktikë, shumë pronarë disponojnë dokumentacion të rregullt ligjor, por përballen me përgjigje standarde se prona rezulton në mbivendosje. Kjo ngre një pyetje thelbësore: A mjafton ekzistenca e një mbivendosjeje për të refuzuar regjistrimin e pronës?

Përgjigjja e ligjit është shumë më komplekse.

Çfarë kupton ligji me termin “mbivendosje”?

Mbivendosja nuk është domosdoshmërisht provë e një konflikti mbi pronësinë. Në shumë raste ajo është vetëm një mospërputhje teknike ose hartografike ndërmjet të dhënave që ndodhen në sistemin kadastral dhe situatës reale në terren.

Gabimet mund të jenë krijuar gjatë regjistrimeve të viteve të kaluara, nga pasaktësi në dixhitalizimin e hartave, nga koordinata të pasakta apo nga mënyra e pasqyrimit grafik të pronës.

Për këtë arsye, legjislacioni shqiptar nuk e trajton mbivendosjen si një arsye automatike për refuzimin e regjistrimit, por si një situatë që kërkon verifikim të plotë administrativ dhe teknik.

Detyrimet ligjore të ASHK-së sipas Ligjit nr. 20/2020

Neni 65 i Ligjit nr. 20/2020 “Për përfundimin e proceseve kalimtare të pronësisë në Republikën e Shqipërisë” vendos një detyrim të qartë për Agjencinë Shtetërore të Kadastrës.

Kur një pasuri rezulton të mbivendoset, ASHK nuk mund të kufizohet vetëm në evidentimin e këtij fakti. Institucioni është i detyruar të verifikojë burimin e mbivendosjes, të analizojë dokumentacionin kadastral dhe, kur është e nevojshme, të kryejë verifikime në terren për të përcaktuar nëse kemi të bëjmë me një konflikt real pronësie apo me një pasaktësi teknike.

Vetëm pas këtij procesi administrativ mund të përcaktohet mënyra e zgjidhjes së çështjes.

Kur mbivendosja është thjesht një gabim hartografik

Vetë ligji njeh mundësinë që mbivendosja të jetë fiktive, pra të mos ekzistojë në realitet, por vetëm në hartën kadastrale.

Në këto raste, ASHK ka detyrimin ligjor të korrigjojë gabimet hartografike dhe të vijojë procedurën e regjistrimit, për aq kohë sa korrigjimi nuk cenon të drejtat e pronarëve kufitarë.

Nëse pasaktësia prek disa pasuri njëkohësisht, ligji parashikon procedurat për përmirësimin e të gjithë zonës kadastrale, duke garantuar që korrigjimi të realizohet në mënyrë të ligjshme dhe të dokumentuar.

E drejta e pronës nuk mund të kufizohet nga një përgjigje standarde

Parimi i administratës së mirë kërkon që çdo vendimmarrje administrative të jetë e arsyetuar dhe e mbështetur mbi verifikime konkrete.

Një përgjigje që kufizohet vetëm në konstatimin e ekzistencës së mbivendosjes, pa shpjeguar origjinën e saj dhe pa evidentuar veprimet e ndërmarra për verifikimin e situatës, nuk përmbush standardet që kërkon legjislacioni administrativ.

Çdo qytetar ka të drejtë të kërkojë që institucioni të zbatojë procedurat e parashikuara në ligj dhe të japë një vendimmarrje të argumentuar mbi bazën e fakteve dhe provave.

Rëndësia e dokumentacionit të pronës

Në procedurat e regjistrimit, dokumentacioni juridik mbetet elementi kryesor për provimin e së drejtës së pronësisë.

Aktet e fitimit të pronësisë, dokumentet e trashëgimisë, vendimet gjyqësore, kontratat, planet e rilevimit, aktet teknike dhe çdo dokument tjetër zyrtar përbëjnë bazën mbi të cilën duhet të zhvillohet analiza administrative.

Pikërisht për këtë arsye, çdo rast duhet të shqyrtohet individualisht dhe jo të trajtohet përmes përgjigjeve të standardizuara.

Pse asistenca e një avokati është vendimtare?

Çështjet që lidhen me regjistrimin e pronës nuk janë vetëm teknike, por përfshijnë interpretimin dhe zbatimin e legjislacionit për pronësinë, kadastrën dhe procedurat administrative.

Një avokat i specializuar analizon dokumentacionin e pronës, verifikon nëse janë respektuar procedurat e parashikuara nga Ligji nr. 20/2020 dhe Ligji “Për Kadastrën”, harton kërkesa dhe ankime të argumentuara juridikisht, ndjek procedurat pranë ASHK-së dhe, kur është e nevojshme, përfaqëson interesat e klientit në gjykatë.

Në shumë raste, ndërhyrja profesionale e avokatit bën të mundur identifikimin e gabimeve procedurale ose hartografike që pengojnë regjistrimin e pronës dhe siguron mbrojtjen efektive të së drejtës së pronësisë.

Mbrojtja e pronës është mbrojtje e një të drejte kushtetuese

E drejta e pronës është një nga të drejtat themelore të garantuara nga Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë dhe nga legjislacioni në fuqi. Për këtë arsye, çdo procedurë administrative duhet të respektojë parimet e ligjshmërisë, proporcionalitetit, transparencës dhe sigurisë juridike.

Kur lindin problematika të tilla si mbivendosjet, zgjidhja nuk duhet të jetë refuzimi formal i kërkesës, por verifikimi i plotë i situatës dhe zbatimi korrekt i mekanizmave që ligji ka parashikuar për korrigjimin e gabimeve dhe mbrojtjen e të drejtave të pronarëve.

Nëse jeni përballur me probleme në regjistrimin e pronës, mbivendosje në ASHK, refuzim të regjistrimit, pasaktësi në hartën kadastrale ose çdo mosmarrëveshje tjetër që lidhet me të drejtën e pronësisë, “Avokat & Law Firm” ofron asistencë të specializuar juridike në çdo fazë të procedurës administrative dhe gjyqësore.