Përgjegjësia prindërore pas ndarjes së prindërve

Prindërimi nuk varet nga ekzistenca e një martese. Edhe kur prindërit nuk kanë qenë të martuar, kanë jetuar në bashkëjetesë ose marrëdhënia e tyre ka përfunduar, të drejtat dhe detyrimet ndaj fëmijës mbeten të pandryshuara. Të dy prindërit vazhdojnë të kenë përgjegjësi prindërore dhe të marrin pjesë në vendimet më të rëndësishme që ndikojnë në jetën, edukimin, arsimimin dhe mirëqenien e fëmijës.

Kodi i Familjes parashikon se përgjegjësia prindërore përfshin tërësinë e të drejtave dhe detyrave që kanë për qëllim të sigurojnë mirëqenien emocionale, sociale dhe materiale të fëmijës. Kjo përgjegjësi përfshin kujdesin për fëmijën, mirërritjen, edukimin, arsimimin, përfaqësimin ligjor dhe administrimin e pasurisë së tij.

Në praktikë, ndodh shpesh që prindërit të mos bien dakord për çështje të rëndësishme si pajisja e fëmijës me pasaportë, udhëtimi jashtë shtetit, ndryshimi i vendbanimit, jetesa apo shkollimi në një shtet tjetër. Kur mungon marrëveshja ndërmjet tyre, ligji parashikon që çështja mund t’i paraqitet gjykatës, e cila vendos duke pasur si konsideratë parësore interesin më të lartë të fëmijës.

Sipas nenit 221 të Kodit të Familjes, kur prindërit nuk bien dakord për atë që kërkon interesi i fëmijës, ata mund t’i drejtohen gjykatës. Gjykata shqyrton rrethanat konkrete dhe merr vendimin që i shërben më mirë zhvillimit fizik, emocional, social dhe arsimor të të miturit.

Po ashtu, legjislacioni shqiptar për mbrojtjen e të drejtave të fëmijës parashikon se zhvendosja e fëmijës brenda ose jashtë vendit bëhet me marrëveshjen e të dy prindërve ose, në rast mosmarrëveshjeje, me vendim gjykate. Kjo do të thotë se, kur mungon pëlqimi i njërit prind, vendimi nuk mund të merret në mënyrë të njëanshme, por duhet të vlerësohet nga gjykata.

Në këto raste, gjykata nuk kufizohet vetëm në faktin nëse njëri prind jep ose jo pëlqimin. Ajo analizon tërësinë e rrethanave konkrete, duke marrë në konsideratë kushtet e jetesës që i ofrohen fëmijës, mundësitë për arsimim dhe zhvillim, stabilitetin familjar, marrëdhëniet me të dy prindërit, si dhe çdo element tjetër që ndikon në mirëqenien e tij.

Parimi themelor që udhëheq vendimmarrjen gjyqësore është interesi më i lartë i fëmijës. Neni 2 i Kodit të Familjes parashikon se prindërit, organet kompetente dhe gjykatat duhet të kenë si konsideratë parësore interesin më të lartë të fëmijës në çdo vendim dhe veprimtari që lidhet me të.

Ky parim është i njohur edhe nga praktika e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, e cila ka theksuar se, në çështjet që lidhen me fëmijët, interesat e tyre duhet të kenë përparësi ndaj interesave të të rriturve, kur bëhet fjalë për mirëqenien dhe zhvillimin e tyre.

Nëse fëmija ka moshë dhe pjekuri të mjaftueshme për të shprehur mendimin e tij, edhe ky mendim mund të merret në konsideratë nga gjykata, në përputhje me moshën dhe aftësinë e tij për të kuptuar situatën.

Roli i avokatit në këto procese është i rëndësishëm, sepse çdo kërkesë duhet të mbështetet në prova konkrete dhe në një argumentim të qartë juridik. Avokati analizon situatën familjare, dokumentacionin ekzistues dhe rrethanat që tregojnë se vendimi i kërkuar është në interesin më të lartë të fëmijës.

Në praktikë, gjykata mund të administrojë edhe prova të tjera, si raportet e psikologut, raportet e shërbimeve sociale ose ekspertime të specializuara, kur këto janë të nevojshme për të vlerësuar situatën e fëmijës.

Për këtë arsye, çështjet që lidhen me përgjegjësinë prindërore, udhëtimin jashtë shtetit, pajisjen me pasaportë, ndryshimin e vendbanimit apo shkollimin e fëmijës jashtë Shqipërisë kërkojnë një trajtim të kujdesshëm ligjor dhe një vlerësim individual për çdo rast.

Qëllimi i gjykatës nuk është të favorizojë një prind ndaj tjetrit, por të sigurojë që çdo vendim të jetë në përputhje me interesin më të lartë të fëmijës dhe të garantojë zhvillimin e tij në kushte sa më të mira.

Nëse ndodheni përballë një mosmarrëveshjeje lidhur me ushtrimin e përgjegjësisë prindërore ose me marrjen e vendimeve të rëndësishme për fëmijën tuaj, këshillimi juridik në kohën e duhur është hapi i parë për mbrojtjen e të drejtave tuaja dhe, mbi të gjitha, të interesit më të lartë të fëmijës.

Kontaktoni “Avokat & Law Firm” për këshillim profesional dhe përfaqësim ligjor në çështjet që lidhen me përgjegjësinë prindërore, udhëtimin e të miturve jashtë shtetit, pajisjen me pasaportë, ndryshimin e vendbanimit, shkollimin jashtë shtetit dhe mbrojtjen e të drejtave të fëmijëve.